İSLAM'DA YÖNETİM NİZAMI 

GİRİŞ

 Allah Sübhanehu ve Taâla  İslâm risaletini "Lailahe illallah Muhammedun Rasulullah" tevhid akidesi üzerine kurup göndermiştir.

İslâm risaleti tüm insanlığa yönelik kapsamlı ve evrensel bir mesajdır. Öyle ki insan hayatına ilişkin tüm olayları, hayatın öncesi ve sonrası ile ilişkilendirerek düzenler. İnsanlığın sorunlarını, hem insanı her yönü ile bilerek hem de yaratıcısı, nefsi ve diğer insanlarla olan ilişkilerini, zamana ve mekana bağlı olmaksızın düzenleyerek bir çözüme kavuşturur.

İslâm, yaratıcı olan  Allah'ın kainat, insan ve hayatla bağını, yaratma, tedbir (yaratılanı bir düzene ve yola koyma), ölüm, hidayet ve dalalet, rızık verme ve yardımlar açısından yorumladığı gibi, Allah Azze ve Celle'nin kendini vasıflandırdığı, kudret, hikmet, tedbir, tasarruf, irade ve kainatı kuşatıcı ilim kavramları bağlamında da ele alıp bunların gerçeğini ortaya koyan İslâm mesajı aynı zamanda insanın ve hayatın yaratıcısı olan Allah ile ilişkisini de    bir düzene koymuştur.

İslâm bu düzenlemeyi yaparken aşağıdaki hususlarda hassasiyetle  durmuştur.

- Ubudiyet (kulluk) ve teşride (yasamada) Allah'ı birleme

- Hiçbir yaratılmışı  Allah'a ortak koşmama

- Allah'ın kulları için koyduğu kurallar  çerçevesinde Allah'a ibadet

- Allah'ın emirlerine bağlanma ve yasaklarından kaçınma farziyeti

- Rasul  Muhammed  ne getirdi ise  onu alıp ona bağlanma farziyeti.

- Yalnızca Rasul Muhammed 'e tabi olma, yalnız onun getirdiklerini alma ve ondan başkasına tabi olmama ve onun dışında hiçbir beşerden (şer'iat) benimsememe. 

Belirli bir çerçevede sınırlandırılmış fikirlerle gönderilen İslâm mesajı, kendine bağlananlarda seçkin bir kültür doğurmuştur. Bu kültür hayata ilişkin tüm kavramları yerli yerine oturtarak  iman edenlerin  bakış açılarını ve zevklerini bu kavramlarla  billurlaştırmıştır. İslâm  mesajı helal ve haram  anlayışını kendisine merkez edinerek belirli bir bakış açısı ve hayata ilişkin metodla; fikirlerinde, duygularında nizamlarında ve bireylerinin şahsiyetlerinde kendine has özgün bir toplum oluşturdu.

Aynı zamanda  devlet ve topluma ait ilişkileri düzenleyen  kamil bir şeriat ortaya koydu. Bu şeriat ile de  aşağıdaki hususları düzene kavuşturmuştur:

- Yönetim, ekonomi, iç ve dış siyaset, eğitim, devlet-fert ilişkisi, devlet-teba ilişkisi, savaş ve barış anında diğer devletlerle  ilişkiler,  halklar ve ümmetler arasındaki ilişkilerin esasları, kadın-erkek ilişkileri, toplumun fertleri arasındaki özel ilişki çeşitleri v.b. Kısaca İslâm insan hayatının tamamını kapsayan bir nizamlar bütünüdür.

Bu nedenle tüm Müslümanlara İslâm nizamını Hilafet sistemi ile temsil edilen bir devlet eliyle  tatbik etmek farz kılınmıştır.           

 

Abdulkadim ZELLUM